Ayak bileği

AYAK BİLEĞI

Ayak bileği, alt bacağın ayakla birleştiği bölgedir. Ayak bileği alt bacağın kemikleri olan kamış ve kavalkemiğini ayağın kemiklerinden biri olan aşıkkemiği (talus), ile birleştirir. Ayak bileği eklemi, menteşe tipi eklem olarak adlandırılan bir eklem türüdür. Topuğun parmak uçlarında yükselme (plantarfleksiyon) sırasında olduğu şekilde yerden kaldırılabilmesini ve ayağın üst yüzeyinin bacak önüne yaklaştırılabilmesini (dorsifleksiyon) sağlar. Ayak bileği ekleminin belirgin özellikleri arasında, kavalkemiğinin sonundaki kemiksi bir çıkıntı olan iç aşıkkemiği (iç malleol) ve kamışkemiğinin alt ucundaki benzer bir çıkıntı olan dış aşıkkemiği (dış malleol) yer alır.

İki yan aşıkkemiği, kavalkemiğinin bir bölümü ile birlikte içinde aşıkkemiğinin hareket edebileceği bir kapsül oluştururlar. Aşıkkemiği önde daha geniş olduğundan, topuk yükseltildiğinde aşıkkemiği ve kapsül yerleşimi en sıkı durumuna geldiğinden eklem de en sabit halini alır. Çeşitli bağlar ayak bileği eklemini daha güçlü ve daha sabit kılmaya yardımcı olur. Deltoid kas veya orta bağ, orta aşıkkemiğini (malleol) üç ayak bileği kemiğine (aşık; sandal ve topuk kemikleri) bağlar. Bileğin dış tarafında dış aşıkkemiğini, aşık ve topuk kemiklerine bağlayan kordon şeklinde üç bağ bulunur. Bu kordonlar, apolet bağı kadar güçlü olmadığından kolaylıkla zarar görebilirler.

Kaval ve kamışkemiği arasındaki bağlar da kapsülü güçlendirmek suretiyle ayak bileği ekleminin düzenli hareketine yardımcı olurlar. Ayağın üst yüzeyinin bacak önüne yaklaştırılabilmesini (dorsifleksiyon) sağlayan başlıca kaslar alt bacağın ön bölümünde yer alırken, topuğun parmak uçlarında yükselmesini (plantarfleksiyon) sağlayan başlıca kaslar (baldır kasları) alt bacağın arkasında yer alır.