Beyin hasarı

Beynin içindeki sinir hücrelerinin ya da yollarının dejenerasyonu ya da ölmesi; beynin belirli bir alanıyla sınırlı (lokalize) ya da yaygın (diffüz) olabilir.

YAYGIN HASAR

Yaygın beyin hasarının en sık görülen nedenlerinden birisi uzun süreli serebral hipoksidir (beyne yeterli oksijen gelmemesidir); zor bir doğum sırasında bebekte bu durum meydana gelebilir. Beyin dokusundaki yaygın hasarın diğer nedenleri arasında kalp durması (kardiyak arrest), solunum durması (respiratuvar arrest), boğulma, belirli zehirlenme tipleri ve status epileptikus (uzun süren nöbetler) vardır. Yaygın beyin hasarı, kurşun veya cıva bileşikleri gibi çevresel kirleticilere maruz kalınmasının bir sonucu olarak (bkz. Minamata hastalığı) ya da tedavi edilmemiş fenilketonüride olduğu gibi sinir hücresi zehirleri beyinde birikirse yavaş yavaş da meydana gelebilir. Yaygın beyin hasarının diğer nedenleri arasında ensefalit gibi beyin infeksiyonları vardır.

LOKALİZE HASAR

Lokalize beyin hasarı bir kafa yaralanması, inme (beyne kan gelişinin kesintiye uğraması nedeniyle oluşan kısmi beyin hasar1), beyin tümörü ya da beyin apsesi sonucunda meydana gelebilir. Doğumda, kandaki safra boyarmaddesi bilirübin düzeyinin yükselmesi (bkz. yeni doğanın hemolitik hastalığı) bazal gangliyonlarda (beynin derinliklerindeki sinir kümelerinde) yerel hasara neden olabilir. Bu, kernikterus denilen bir duruma yol açar. Doğum öncesinde, sırasında ya da sonrasında oluşan beyin hasarının sonucu olarak serebral palsi meydana gelebilir SONUÇ Beyindeki yaygın hasarın sonucu olarak öğrenme güçlükleri ve ciddi bedensel engellilik meydana gelebilir. Lokalize beyin hasarı nedeniyle, hareket veya konuşma bozuklukları gibi özgül beyin işlevi kusurları oluşabilir (bkz. konuşma bozukluklari). Beyindeki ve omurilikteki sinir hücreleri ve yolları bir kez hasar görünce kendi kendilerini onaramaz, ama eğitimle işlevin bir ölçüde geri kazanılması mümkün olabilir, cünkü hastalar beyinlerinin başka kısımlarını kullanmayı öğrenirler (Arıca bakınız Beynin Yapısı kutucuğu.) beyin ölümü Beyin sapının işlevleri de dahil, beynin tüm işlevlerinin geri döndürülemez biçimde durması. (Arıca bakınız ölüm.) beyin yetmezliği Bkz. beyin sendromu, organik