Pankreas

PANKREAS

Pankreas -sindirim fonksiyonu

Pankreas karın boşluğunda midenin hemen arkasında uzanır. Pankreasın egzokrin parçası incebağırsağa akarak, vücudun yiyeceği parçalayıp besinleri çıkarmasına yardım eden enzimler salgılar.

Endokrin fonksiyon

Endokrin sistemi vücuttaki başlıca kontrol sistemidir. Çok sayıda hormon salgilayan bezden oluşur; ana görevi vücudun metabolik faaliyetlerini düzenlemektir. Pankreastaki endokrin hücreleri (Langerhans adacıkları) vücuttaki şeker düzeyini kontrol eden insülin ve glukagon hormonlarını üretir.

Pankreas karışık bir bez olmasıyla sıradışıdır, bazı hücreleri bağırsağa enzimler salgılar (egzokrin pankreas), diğer hücreleri ise kana giren hormonlar üretir (endokrin pankreas). Diğer bir deyişle pankreas vücutta hem sindirim hem de endokrin sistemlerin bir parçasıdır. Pankreas karın boşluğu içinde, midenin arkasında ve karnın ortasından geçen büyük atardamar ve toplardamarın (sira ile aort ve alt ana toplardamar) önünde uzanır. Pankreasın onikiparmakbağırsağının dört parçası tarafindan çevrelenen bir baş bölgesi vardır. Baş bölgesinden sola doğru gittikçe pankreasın boyun, gövde ve kuyruğu gelir. Kuyruk karnın sol tarafında dalağa bitişiktir.

Pankreas içinde sindirim enzimlerini onikiparmakbağırsağı içine akıtmaya yarayan bir dizi kanal vardır. Bu kanallardan geniş olanının onikiparmakbağırsağına girdiği noktaya Vater kabarcığı denir. Pankreasın egzokrin salgıları mideden onikiparmakbağırsağına gelen asitli özsuları nötralize etmek için baz özelliğindedir. Pankreas özsularındaki enzimler yiyeceklerdeki protein, yağ ve nişastanın sindirimine yardım eder. Normal şartlar altında pankreas içindeki enzimlerin pankreasın kendisini sindirmesi üç mekanizma ile önlenir. İlk olarak enzimler pankreas hücreleri içinde diğer hücre proteinlerinden ayrılmış bölümlerde depolanır. İkinci olarak enzimler aktif olmayan bir şekilde salgılanır.

Üçüncü olarak ise, pankreas kanalları ve dokusunda enzimlerin kimyasal bloke edicileri mevcuttur. Pankreasın endokrin fonksiyonu hem yemeklerden sonra yiyecek maddesinin depolanmasıyla hem de açlık sırasında yiyecek maddesi salınımıyla ilgilidir. Bu fonksiyonlardan sorumlu iki pankreas hormonu sırasıyla insülin ve glukagondur, bunlar pankreatik adacıklar veya Langerhans adacıkları olarak bilinen çok sayıda küçük küre biçimli pankreas dokusu kümecikleri içindeki özel hücrelerde üretilirler. Sindirim sistemi, Hormonlar, Insülin.