Toplardamarlar

Toplardamarlar

Ağıyla kalbe geri döner. Kalarda birikmesini önler, özellikle de kan akışının yerçekimine zıt olduğu yönde (kollar ve bacaklar gibi). Kapakçıklar, yerçekiminin etkisine karşı, kanın geri dönüşüne yardım ettikleri uçorganlardaki toplardamarlarda yaygındır. Özellikle bacaklarda çok fazladır. Ayrıca iç boyun ana toplardamarının alt ucunda büyük bir kapakçık vardır; bu kapakçık kanın baş ve boyuna geri çıkmasını önler. Kollarda toplardamara ait kanın çoğu, derinin hemen altındaki dokularda bulunan yüzeye yakın toplardamarlarla döner. Bacaklarda, toplardamara ait kanın çoğu, kasları içeren bölmelerde bulunan derindeki toplardamarlarla döner.

Yakındaki kasların kasılması toplardamarları sıkıştırır ve kan kalbin yönünde kapakçıklar tarafından itilir. Daha sonra kan yüzeysel bacak toplardamarlarından artık boş olan derin toplardamarlara akarak yüzeye yakın toplardamarlardaki basıncı azaltır. Toplardamarlardaki, yüzeye yakın ve derin toplardamarlar arasında iletişim kuran kusurlu kapakçıklar, kaslar kasıldığında kanın yüzeysel toplardamarlara geri akışına yol açabilir. Bu, yüzeye yakın toplardamarların genişlemesi ve eğri büğrü olmalarıyla sonuçlanır ve varisli toplardamarlar olarak bilinir. Bacaklardaki, yüzeye yakın iki toplardamar “safen ven" olarak adlandırılır.

Safen, Yunanca “apaçık" anlamına gelen saphenes kelimesinden gelmektedir. Kan damarının iç tabakası Zar (organ veya saran zar) Kapakçıklar (kapali) Oksijenli kanı kalpten dokulara iletirken kan damarlarının çapı küçülür. Atardamarlar, daha sonra kılcal damarlara dönüşen küçük atardamarlara aydöndürürken çapları artar; kılcal damarlar, kılcal toplardamarlar olur ve sonra birleşerek toplardamarları oluşturur. Toplardamarlarda kanın toplanması kan pıhtılarının oluşmasına neden olabilir (venöz tromboz). Bu en çok baldırlarda oluşur ve yatak istiharati veya uzun yolculuklar gibi uzun süreli hareketsizlikte kötüleşebilir.

Baldır kaslarının hareketlendirilmesi, bölgeden toplardamar dönüşüne yardımcı olarak kanın birikmesine ve durgunlaşmasına engel olur Vücuttaki toplardamarların radyografik görüntüsü venografi olarak bilinir.